TẠI SAO BẠN GIỎI “LÀM BÀI” NHƯNG LẠI “DƯỚI CƠ” KHI GIAO TIẾP THỰC TẾ?

Bạn có bao giờ thắc mắc vì sao mình làm bài ngữ pháp rất ổn, nhưng khi nói hay viết lại bị nhận xét là “cứng”, “sách vở” và “không giống người thật”? Sự thật là bạn không hề “học kém”. Vấn đề nằm ở chỗ cách học cũ đang khiến bạn giỏi giải đề hơn là giỏi Dùng Ngôn Ngữ. Trong ngôn ngữ học ứng dụng, năng lực tiếng Anh thực thụ chính là Năng lực giao tiếp (Communicative Competence): khả năng sử dụng ngôn ngữ linh hoạt, phù hợp với mục đích, bối cảnh và đối tượng giao tiếp. Tại Jaxtina, chúng tôi xóa bỏ ranh giới giữa “sách vở” và “đời thực” bằng việc ứng dụng Ngữ liệu thực tế (Authentic Materials) vào giảng dạy. Đây là phương pháp đã được các chuyên gia ngôn ngữ hàng đầu thế giới như Richards (2006) hay Gilmore (2007) chứng minh về tính hiệu quả trong việc tăng sự chủ động và khả năng ứng dụng của người học.

Jaxtina làm gì khác? Chúng mình đã chọn lọc & “may đo” những nội dung hot nhất từ báo chí, blog được tinh chỉnh lại cho vừa vặn với trình độ của từng học viên. Sau đó “kích hoạt tư duy” qua việc không chỉ học từ vựng, bạn sẽ được tham gia các thử thách phản biện, nêu quan điểm và giải thích lý do bằng tiếng Anh, biến kiến thức trên trang giấy thành kỹ năng nói/viết thành thạo trong các tình huống đời thực.

Đừng chỉ dừng lại ở việc “hiểu” nội dung, hãy cùng Jaxtina học cách “dùng” tiếng Anh để tự tin bước ra thế giới với “Công thức 20 phút” học tiếng Anh sau nhé.

BƯỚC 1: CHỌN ĐÚNG BÀI (2 PHÚT)

Hãy ưu tiên chọn các bài có cấu trúc rõ ràng theo mạch vấn đề → nguyên nhân → giải pháp/khuyến nghị. Nếu bài dài, bạn chỉ cần chọn 2-3 đoạn “đủ ý” (không cần đọc hết nha).

Tại Jaxtina, nguồn bài đọc dùng cho các khóa tiếng Anh ứng dụng cao cũng được chọn theo nguyên tắc tương tự: không phải bài nào hay cũng đưa vào, mà phải qua một “bộ lọc” rõ ràng để người học vừa tiếp xúc tiếng Anh thật, vừa học trong một môi trường an toàn, cân bằng và có giá trị giáo dục. Cụ thể, Jaxtina ưu tiên các nguồn trung lập và mang tính giáo dục, tránh cực đoan chính trị hay áp đặt quan điểm cá nhân, đồng thời giúp người học mở rộng nhận thức xã hội một cách văn minh. Bên cạnh đó, nguồn cần phù hợp trình độ: đủ “thật” để học được cách ngôn ngữ đang được sử dụng, nhưng không quá hàn lâm như các bài nghiên cứu khiến người học bị ngợp, và cũng không quá sơ cấp hay cảm tính khiến việc rèn kỹ năng nâng cao kém hiệu quả.

Ngoài ra, nguồn phải liên quan trực tiếp đến mục tiêu ESL/ELT, tức là chủ đề gần đời sống – nghề nghiệp – xã hội và có thể khai thác để luyện lập luận, phản biện, trình bày quan điểm, chứ không chỉ đọc hiểu cho biết. Quan trọng nhất, nguồn phải chuyển hóa sư phạm được: đội ngũ học thuật có thể cắt-rút-điều chỉnh-viết lại để đúng độ khó, thiết kế câu hỏi và tạo nhiệm vụ nói-viết-phản biện, biến “bài đọc” thành “bài học”. Nhờ vậy, học viên không chỉ hiểu nội dung, mà quan trọng hơn là dùng được tiếng Anh trong tình huống thực tế.

Những nguồn tài liệu chính Jaxtina chọn lọc sử dụng, tham khảo để xây dựng nội dung giảng dạy

Dưới đây là những nguồn tài liệu được sắp xếp theo nhóm chủ đề và từ khóa gợi ý để bạn tìm đọc, Jaxtina bật mí để bạn tham khảo:

BƯỚC 2: ĐỌC ĐỂ NẮM “XƯƠNG SỐNG” (5 PHÚT)

Đừng cố dịch từng câu nhé. Hãy đọc nhanh để hiểu “bài này muốn nói gì”, rồi trả lời 3 câu đơn giản:

1. Ý chính của bài là gì? (Bài nói về vấn đề gì?)
2. Có 2-3 ý quan trọng nào để giải thích/ủng hộ ý đó?
3. Bài muốn kết luận điều gì? (Bài gợi ra bài học/đề xuất gì cho người đọc?)

BƯỚC 3: NHẶT “CỤM DÙNG ĐƯỢC” (7 PHÚT)

Đừng cố học 20 từ mới. Hãy chọn ít nhưng “xài được ngay” bằng cách “nhặt”:

– 5 cụm từ hay đi cùng nhau (collocations/cụm nhiều từ)

Ví dụ: make a decision, take responsibility, raise awareness

– 3 cụm nối ý để nói/viết mượt hơn (discourse markers)

Ví dụ: however, that said, as a result

– 2 mẫu câu để nêu ý kiến/lập luận

Ví dụ: I partly agree because…, A key implication is…

Vì sao học “cụm” thay vì học từng từ rời? Vì người bản ngữ thường dùng cụm từ quen lặp đi lặp lại. Khi bạn nhớ cả cụm, bạn sẽ nói nhanh hơn, tự nhiên hơn, và ít sai hơn so với việc ghép từng từ một.

BƯỚC 4: DÙNG NGAY (5 PHÚT)

Đọc xong mà không “dùng” thì rất dễ quên. Vì vậy, hãy chọn 1 trong 3 cách dưới đây để biến bài đọc thành kỹ năng thật:

– Nói 60-90 giây: tóm tắt nhanh bài + thêm 1 ý kiến của bạn

Gợi ý khung nói: “The text is about… / The main point is… / I think… because…”

– Viết 5-7 câu phản hồi: bạn đồng ý hay không đồng ý, và nói vì sao

Gợi ý khung viết: “I (dis)agree with… because… / One reason is… / In conclusion…”

– Mini debate 2 phút: một bên ủng hộ, một bên phản biện (có thể làm theo cặp)

Gợi ý khung tranh luận: “I see your point, however… / Another perspective is… / Based on…”

Khi bạn dùng tiếng Anh để hoàn thành một mục tiêu giao tiếp (nói quan điểm, phản hồi, tranh luận), bạn sẽ nhớ từ/cụm tốt hơn và tiến bộ nhanh hơn. Hãy học qua nhiệm vụ thực tế, không chỉ học lý thuyết về ngôn ngữ.

BƯỚC 5: LẶP LẠI THÔNG MINH (1 PHÚT HÔM NAY + 3 PHÚT NGÀY MAI)

Muốn nhớ lâu và nói/viết tự nhiên hơn, bạn chỉ cần lặp lại đúng cách:

Sau 24-48 giờ: chọn 3 cụm bạn đã “nhặt” ở Bước 3 và dùng lại trong một đoạn mới

– Nói 30-45 giây hoặc viết 3-5 câu

Ví dụ khung: “Today I think… as a result… / I partly agree because… / This can raise awareness…”

Sau 7 ngày: chọn một bài khác cùng nhóm chủ đề và làm lại 5 bước. Bạn sẽ thấy từ/cụm lặp lại trong nhiều bài, đó là dấu hiệu bạn đang học đúng “ngôn ngữ thật”. Mẹo nhỏ cho bạn là mỗi lần lặp lại, chỉ cần tập trung vào 3 cụm thôi. Ít nhưng đều sẽ tiến bộ rất nhanh nhé.

Vì sao tự học dễ “vấp” – và vì sao giáo viên vẫn là người giúp bạn bứt tốc? Ngay cả khi bạn có nguồn rất hay, tự học vẫn dễ bị “kẹt” vì 4 rào cản quen thuộc:

1. Quá tải từ mới khiến bạn đọc mệt, nản nhanh, dễ bỏ dở giữa chừng.
2. Sai mục tiêu làm bạn mải hiểu nội dung bài viết, nhưng lại quên mất mình đang học ngôn ngữ (từ/cụm/cách diễn đạt).
3. Thiếu “đầu ra” và phản hồi nên không nói/không viết đủ, không được sửa lỗi kịp thời, nên lỗi cứ lặp lại và khó tiến bộ rõ rệt.
4. Thiếu nhịp học ổn định làm việc học đứt đoạn, hôm hứng thì học nhiều, hôm bận thì bỏ, nên không tích lũy được phản xạ.

Vì vậy, giáo viên không chỉ là người “giảng bài”, mà là người dẫn đường giúp bạn học đúng cách và bền vững: chọn nguồn đầu vào phù hợp trình độ, chỉ ra “cụm đáng học”, giao nhiệm vụ nói-viết vừa sức, và quan trọng nhất là feedback nhanh để bạn sửa đúng ngay. Đội ngũ giáo viên Jaxtina luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trước-trong-sau buổi học để bạn không học một mình, không mắc kẹt trong cảm giác “đọc nhiều mà vẫn không nói được”, và tiến bộ rõ ràng theo từng tuần. Đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn của bạn với giáo viên nhé.

Chỉ cần bắt đầu từ một bài đọc ngắn theo chủ đề mà bạn yêu thích, làm theo “20 phút” ở trên, và kiên trì 2-3 tuần: bạn sẽ thấy tiếng Anh “mềm” hơn, tự nhiên hơn, và quan trọng nhất là dùng được ngay trong đời sống/công việc.

THAM KHẢO

1. Richards, J. C. (2006). Communicative Language Teaching Today. (Cambridge University Press & Assessment)

1. Gilmore, A. (2007). Authentic materials and authenticity in foreign language learning. Language Teaching, 40(2), 97-118. (Cambridge University Press & Assessment)